polin

2 czerwca w Domu Kultury w Kałuszynie odbyła się XI edycja Powiatowego Dnia Kultury Żydowskiej. Jednak zaprezentowane w niedzielne popołudnie widowisko „W starym kufrze wspomnień wiele” swoją prapremierę miało dwa tygodnie wcześniej w Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie.

Cykl „Miasteczka dwóch kultur” to artystyczne przedsięwzięcie przypominające historię Kałuszyna, który przez wiele lat budowało wiele pokoleń Żydów i Polaków. Inicjatywa wymyślona przez Marka Pachnika – dyrektora Szkoły Podstawowej w Kałuszynie dziś angażuje wszystkie lokalne środowiska artystyczne i jest fantastycznym międzypokoleniowym projektem. Nic dziwnego, że pomysł ten został doceniony przez Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie i to właśnie tam kałuszyńscy artyści mogli po raz pierwszy zaprezentować tegoroczne widowisko „W starym kufrze wspomnień wiele”.

I znów na ponad godzinę publiczność przeniosła się na brukowane uliczki dawnego Kałuszyna, gdzie na rynku wśród kolorowych straganów rozbrzmiewał gwar pełnego życia miasteczka. Tutaj jidysz mieszał się z polskim, obok Bożego Narodzenia i Wielkiej Nocy świętowano Rosz ha-Szana, Jom Kipur, Chanukę i Purim, a w szabasowy wieczór płonęły w oknach świece. Takiego miasteczka już nie ma. Zostały po nim czarno-białe zdjęcia, wspomnienia spisane przez dawnych mieszkańców, nieliczne pamiątki przechowywane od pokoleń. Jednak nadal są one inspiracją, by raz w roku stworzyć wspaniałe widowisko. Dzięki temu wspomnienia nabierają barw i przez chwilę można sobie wyobrazić jak mógłby wyglądać Kałuszyn, gdyby nie Holokaust. Takie piękne i wzruszające widowisko powstało również w tym roku, a zebrana w muzeum publiczność nagrodziła jego twórców owacją na stojąco.

Wśród gości oglądających spektakl nie zabrakło potomka kałuszyńskich Żydów Josepha B. Gellmana oraz jego małżonki Kary Gellman, burmistrza Kałuszyna Arkadiusza Czyżewskiego, wiceburmistrz Henryki Sektas, przewodniczącego rady miasta Boguslawa Michalczyka, nauczycieli, uczniów oraz rodziców. – Chciałbym podziękować wszystkim uczniom, którzy poświęcili swój czas i wysiłek. Potomkowie Żydów kałuszyńskich od Australii do Stanów Zjednoczonych dowiedzą się o tym wydarzeniu i o tym, że pamięć o żydowskiej przeszłości Kałuszyna jest zachowana i są ludzie, którzy dbają o jej upamiętnienie – mówił Joseph B. Gellman.

– Cieszę się bardzo, że muzeum Polin tak nas pięknie przyjęło. Dziękuję wszystkim wykonawcom oraz wszystkim przygotowującym zespoły. Ten występ po prostu zapiera dech. Myślę, że jest to preludium do dalszej współpracy, aby ta pamięć pozostała we wszystkich mieszkańcach Kałuszyna, również w tym młodym pokoleniu. Troska o rozwój swojego środowiska jest ważna, ale patrzenie w przyszłość nigdy nie może opierać się na odepchnięciu przeszłości. Nasza tożsamość i to co było musi być nierozerwalnie związana z tym co jest dziś i z tym co będzie w przyszłości – podkreślał burmistrz Arkadiusz Czyżewski.

Dodatkowym elementem spotkania w muzeum Polin było wręczenie nagród w konkursie literackim „Pamiętając o przeszłości, budujemy przyszłość. Żydzi w Kałuszynie”.  I miejsce zajęła Zuzanna Tylutki, II miejsce – Maciej Kuć, III miejsce – Wiktoria Kaźmierczak, IV miejsce – Amelia Bielińska, V miejsce – Paulina Zduńczyk. Jury postanowiło również przyznać wyróżnienia, które trafiły do rąk: Zofii Abramowskiej, Zofii Kurowskiej, Mikołaja Lewińskiego, Aleksandry Mroczek oraz Jakuba Skonieckiego. Wszystkie nagrodzone eseje zostały wydane w pięknej publikacji zilustrowanej pracami pochodzącymi z warsztatów plastycznych zrealizowanych w ramach projektu „Miasteczka dwóch kultur”.

Monika Rozalska

redaktor naczelny at Tygodnik Mazowiecki Nowy Dzwon
Z tygodnikiem Nowy Dzwon jestem związana od końca lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Moim konikiem jest historia, a Dzwon i później Nowy Dzwon jest częścią historii Mińska Mazowieckiego i prasy regionalnej.
Monika Rozalska

Latest posts by Monika Rozalska (see all)

Monika RozalskaAKTUALNOŚCIKULTURA
2 czerwca w Domu Kultury w Kałuszynie odbyła się XI edycja Powiatowego Dnia Kultury Żydowskiej. Jednak zaprezentowane w niedzielne popołudnie widowisko „W starym kufrze wspomnień wiele” swoją prapremierę miało dwa tygodnie wcześniej w Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie. Cykl „Miasteczka dwóch kultur” to artystyczne przedsięwzięcie przypominające historię Kałuszyna,...