rocznik

Lipcowo-sierpniowa ciepła pora roku stanowi dobry czas do poznania nowych faktów historycznych związanych z przeszłością powiatu mińskiego. Długie, letnie wieczory lub dzienny odpoczynek pod gruszą są niezłą okazją do sięgnięcia po wciąż aktualne regionalne wydawnictwa przynoszące informacje o wydarzeniach, organizacjach i postaciach działających na obszarze ziemi mińskiej. Wśród czołowych publikacji, na których łamach wyniki swoich dociekań zamieszczają badacze dziejów, znajdują się przede wszystkim roczniki mińskomazowiecki, stanisławowski i kałuszyński.

Najdłuższym stażem w tym tercecie może pochwalić się „Rocznik Mińskomazowiecki”. Dwudziesty piąty tom wydawnictwa przygotowywanego przez Towarzystwo Przyjaciół Mińska Mazowieckiego, stanowi kolejną okazję do zapoznania się z efektami naukowych badań prowadzonych przez Eryka Szubińskiego. Tym razem, na podstawie dokumentów źródłowych, pokusił się on o przybliżenie dziejów średniowiecznych miejscowości znajdujących się na obszarze powiatu mińskiego. W drugim z zamieszczonych materiałów dostarcza on czytelnikowi informacji poświęconych rodzinie Gościeńskich. Sztandarowa publikacja TPMM przynosi również wiadomości dotyczące funkcjonowania Szkoły Ćwiczeń działającej przy Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim w Siennicy oraz materiał Zdzisława Ćmocha o przedwojennych nauczycielach szkoły powszechnej w Dębem Małym. Z kolei Piotr Szymon Łoś przygotował artykuł ukazujący nieznane fakty z życia właścicieli dóbr ziemskich Zawiesiuchy, reprezentantów rodziny Makedońskich. Ludwik Andrzej Aleksy zajął się natomiast historią mińskomazowieckiego koła regionalnego Stowarzyszenia Żandarmerii Wojskowej „Żandarm”.

Ważnym działem w „Roczniku Mińskomazowieckim” jest przybliżenie sylwetek osób związanych z powiatem mińskim. Aktualny tom publikacji TPMM zaowocował ujawnieniem kolejnych faktów z życia rodzin Cudnych, Lubiczów, Świętochowskich i Doria-Dernałowiczów, Stanisława Jurkowskiego, a także bohaterów okupacyjnej walki z niemieckim najeźdźcą Ludwika Wolańskiego „Lubicza”, Jana Szarka „Karnota”, Jana Zwierza, Stanisława Chojnowskiego, Janusza Biernata, Natalii Kamińskiej i Haliny Woźniak. O nietuzinkowym księdzu Mirosławie Mikulskim pisemnie opowiedział Jerzy Gańko. Wydawnictwo Towarzystwa wzbogacone jest także o prezentację interesujących źródeł i materiałów wspomnieniowych. Warto podkreślić, że dwudziesty piąty tom „Rocznika…” jest ostatnim przygotowanym przez Alicję Gontarek i Damiana Sitkiewicza. Kontynuując wydawnicze dzieło zapoczątkowane przez Krzysztofa Szczypiorskiego i Janusza Kuligowskiego, wprowadzili oni tę publikację na wysoki, w skali regionalnej, poziom edytorski i merytoryczny.

Chronologicznie rzecz ujmując, drugim pod względem długości ukazywania się wydawnictwem ciągłym jest „Rocznik Kałuszyński”. Siedemnasty zeszyt publikacji, nad którą pracują członkowie Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Kałuszyńskiej, przekazuje czytelnikom informacje m.in. o upamiętnianiu powstania styczniowego na terenie miasta nad Witówką, podróżniku i geodecie Sewerynie Mroczku, dziejach Woli Paprotniej i bohaterze z Grodziska podporuczniku Czesławie Gałązce ps. „Bystry”. Interesująco prezentują się też wspomnienia poświęcone młynom wodnym znajdującym się dawniej w podkałuszyńskiej osadzie Stoczek. Ważne miejsca na łamach kałuszyńskiej publikacji znalazły ponadto wiersze Jana Zbigniewa Piątkowskiego. O literackich nagrodach otrzymywanych przez poetę napisała natomiast Grażyna Gójska. „Rocznik Kałuszyński” stał się także miejscem publikacji materiału przedstawiającego historię harcerstwa narodowo- katolickiego w Mrozach oraz fragmentów z dawnej prasy omawiających wydarzenia z życia miasta i gminy.

(Pół) jubileuszowe, piąte wydanie „Rocznika Stanisławowskiego” to tymczasem spora dawka informacji związanych z północno-zachodnią gminą znajdującą się na obszarze powiatu mińskiego. Do czołowych badaczy zamieszczających w nim swoje materiały należy przede wszystkim Bogdan Kuć. W bieżącym zeszycie publikacji stanowiącej efekt działalności Stanisławowskiego Towarzystwa Historycznego opisuje on sylwetki powstańców styczniowych pochodzących z terenu gminy oraz dokonuje podsumowania dziewięćdziesięciolecia funkcjonowania Ochotniczej Straży Pożarnej z Lubomina. O ćwierćwieczu istnienia klubu Tęcza Pustelnik – Stanisławów popełnił natomiast materiał Andrzej Oniśk. Stanisławowska skarbnica lokalnej wiedzy zawiera też wspomnienia spisane i udostępnione przez Mariana Araszkiewicza, Mirosława Lissowskiego, Stefana Bąka i Marka Zarembę. Ostatni z wymienionych autorów przybliża również losy podporucznika Józefa Zaremby ps. „Klucznik”. Piotr Dorosz prezentuje natomiast rys biograficzny tradycyjnej śpiewaczki z Borku Czarnińskiego Haliny Ryszawy.

Wspomniane materiały nie wyczerpują zawartości historycznego tercetu wydawniczego. Z ich pełnym zasobem można zapoznać się sięgając po każdy z „Roczników…”. Najłatwiej jest znaleźć je na bibliotecznych półkach. Najprawdopodobniej będzie można je ponadto nabyć na zbliżających się festynach, kiermaszach i gminnych świętach plonów.

Tomasz Adamczak

Na łamach naszego tygodnika zamieszczam artykuły dotyczące różnej tematyki. Choć jestem odpowiedzialny za dział sportowy i przygotowywanie rubryki „Co?Gdzie?Kiedy?” nie obce mi jest pisanie relacji z wydarzeń kulturalnych i samorządowych z powiatu mińskiego, a także garwolińskiego. Prywatnie jestem szczęśliwym ojcem i mężem albo mężem i ojcem. W wolnym czasie zbieram grzyby, tracę pieniądze na allegro, chodzę do biblioteki oraz skaczę ze spadochronem.
Tomasz Adamczak

Latest posts by Tomasz Adamczak (see all)

http://www.nowydzwon.pl/wp-content/uploads/2018/08/rocz-minskmaz-714x1024.jpghttp://www.nowydzwon.pl/wp-content/uploads/2018/08/rocz-minskmaz-300x300.jpgTomasz AdamczakKULTURA
Lipcowo-sierpniowa ciepła pora roku stanowi dobry czas do poznania nowych faktów historycznych związanych z przeszłością powiatu mińskiego. Długie, letnie wieczory lub dzienny odpoczynek pod gruszą są niezłą okazją do sięgnięcia po wciąż aktualne regionalne wydawnictwa przynoszące informacje o wydarzeniach, organizacjach i postaciach działających na obszarze ziemi mińskiej. Wśród czołowych...